Dünyada yetiştiriciliği yapılan 140 adet
bağ-bahçe türünün 80’den fazlası ülkemizde yetiştirilmektedir. 2010
yılı itibariyle yaklaşık 19 milyon ton meyve üretimimiz içinde
üzümsü meyveler % 35 ile en önemli paya sahiptir. Üzüm, bu grubun
ticari önemi en fazla olan meyvesidir. İncir ise üzümsü meyveler
grubunun gerek üretim gerekse ihracat açısından ikinci önemli
ürünüdür. Yumuşak çekirdekli meyveler, taze meyve üretimimizin %
23'ünü oluştururken elma bu grubun en önemli meyvesidir. Turunçgil
meyveleri, taze meyve üretiminden % 19 pay almaktadır. Taş
çekirdekli meyve grubunun meyve üretimimiz içindeki payı ise % 19
olup, kiraz, kayısı, erik ve şeftali bu grubu temsil eden meyveler
olarak dikkat çekmektedir.
Dünya üretiminde birinci sırada yer
aldığımız kiraz, en çok ihracatını gerçekleştirdiğimiz meyve
durumundadır.r>
Muz, üzüm, portakal, elma, mandarin, armut, şeftali, nektarin,
limon ve erik dünyada en fazla üretilen meyvelerdir. Dünya toplam
üzüm üretiminin % 5,4’ü, portakal üretiminin % 2’si, elma
üretiminin % 3,7'si, mandarin üretiminin % 2,5’i, armut
üretiminin % 1,8’i, şeftali üretiminin % 2,4’ü, limon üretiminin
% 4,3’ü, erik üretiminin % 2,1’i ülkemiz tarafından
karşılanmaktadır. Türkiye; incir, kayısı, kiraz ve ayva üretiminde
dünyada birinci sırada yer almaktadır.
Tedariklerimiz
Soğan, patates, sarımsak gibi yumru bitkiler
hariç tutulduğunda, ülkemiz sebzeler üretiminin % 47'si meyvesi
yenen sebzelere ait olup domates, biber, kavun, karpuz, patlıcan ve
hıyar ekonomik anlamda bu grubu temsil eden en önemli sebzelerdir.
Ülkemiz; biber, domates, hıyar ve taze fasulye üretiminde dünya
üçüncüsü konumundadır.
Patates, domates, karpuz, lahana, hıyar, kornişon, kavun ve havuç
dünyada en fazla yetiştirilen sebzelerdir. Dünya toplam domates
üretiminin % 6,6'sı, biber üretiminin % 7.4'ü, karpuz üretiminin
% 4.5'i, hıyar-kornişon üretiminin % 4.4'ü, soğan üretiminin %
3.2'si ve patates üretiminin % 1.7'si, ülkemiz tarafından
karşılanmaktadır.
Ülkemiz sera varlığı açısından 30.000 hektar ile Avrupa’da ikinci
sırada yer almaktadır. Örtü altı üretim, özellikle Akdeniz
sahillerinde yoğun olarak yapılmaktadır. Kış aylarında sofralık
tüketime yönelik sebzelerin (domates, biber, patlıcan, kabak vb.)
örtü altında üretimi Antalya’da, yaz aylarında ise açık alanda sebze
üretimi Bursa bölgesinde yoğunlaşmaktadır.
Türkiye’de yetiştirilen yaş sebze türlerini şöyle sıralayabiliriz.
Salata, Marul,Havuç, Maydanoz,Nane,Dereotu,Tere
ve Karalahana gibi yeşillikler tek yıllık serin iklim sebzeleridir.
Yetişme süresi 2-3 ay gibi kısa süreli olan salata ve marul
tiplerinde açıkta ve örtü altında değişik mevsimlere uygun olarak
ıslah edilmiş çeşitlerle arka arkaya yılın 12 ayı üretim yapmak
mümkün olmuştur. Son yıllarda yağlı baş salata ve kıvırcık baş
salata tiplerinin Türkiye’deki üretimi ve yeme alışkanlığı salata ve
marullara çeşit zenginliği kazandırmıştır.
100 gr yenilebilir salata ve marulda 10-15 kalori, 0,9-1,2 gr
protein, 0,2 gr yağ, 1,2 -2,9 gr karbonhidrat, 0,9 gr kül, 95 gr su,
22-26 mg Ca, 0,5-2 mg Fe, 9 mg Na, 175-264 mg K, 330-1900 IU A,
0,04-0,06 mg B1, 0,07 mg B2, 0,2-0,4 mg niacin, 6-18 mg C vitamini
bulunur.
İKLİM İSTEKLERİ:
Salata ve marullar soğuğa kısmen dayanıklı, nemli hava koşullarına
gereksinim duyan serin, ılık iklim sebzesidir. Vegetasyon süresi
kısa olduğundan Türkiye’nin tüm bölgelerinde yetiştirilebilir.
Yazları serin geçen bölgelerde yaz yetiştiriciliği de mümkündür. Bu
bakımdan yaz aylarında 1000-1500 m. olan yayla kesiminde yazlık
çeşitlerin yetiştirilmesi mümkündür.
Devamı
